Τα εκφραστικά μέσα της ποιήσεως

Ένα πολύ ωραίο κείμενο του Καστοριάδη, όπου εξετάζει την πολυσημία των λέξεων στην αρχαία ελληνική ποίηση και τη συγκρίνει με τις λύσεις που προσέφυγαν οι ποιητές στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, «…προκειμένου να δημιουργήσουν μια συγκρίσιμη εκφραστική ένταση».

Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Νέα Εστία, τ. 1722, σε μετάφραση του Κ. Σπαντιδάκη. Προσοχή, υπάρχει και δεύτερο μέρος. Όσοι έχετε χρόνο και διάθεση, περιηγηθείτε στον Μικρό Απόπλου. Ο Άγγελος Περδικούρης κάνει καλή και ευσυνείδητη δουλειά.

6 responses to “Τα εκφραστικά μέσα της ποιήσεως

  1. Πολύ ενδιαφέρον κείμενο, πράγματι! Δεν το είχα υπ’ όψη μου και φυσικά χαίρομαι που το βρήκα εδώ.

  2. Καλημέρα Mauve_All. Τιμή μου που εγκαινίασε με θετικό τρόπο τα σχόλια ένα διακεκριμένο μέλος της ελληνικής blogόσφαιρας. Ευχαριστώ.

  3. Πολυσημία εναντίον σύγχρονων λογοπαιγνίων, σημειώσατε 1. Παρ’ όλα αυτά, οι μονοσήμαντες εκφράσεις (και γλώσσες) έχουν το πλεονέκτημα της σαφήνειας και της ακρίβειας, σημαντικό πλεονέκτημα στην άμεση επικοινωνία.
    Συμφωνώ ότι ο Μικρός Απόπλους είναι ένα εξαιρετικό πόνημα (από καιρό συγκαταλέγεται στη λίστα με τους αγαπημένους μου διαδικτυακούς προορισμούς).

    May the Force b with u…
    papet

    ΥΓ. Ενδιαφέρουσα η θεματολογία σε ολόκληρο το blog. Τα εύσημα από εμένα…

  4. @ papet

    Σ’ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια. Ένα από τα στοιχεία του κειμένου του Καστοριάδη που εκτιμώ ιδιαίτερα, είναι πως αποφεύγει να καταλήξει σε κρίση περί ανωτερότητας ή μη κάποιας γλώσσας σε βάρος της άλλης, αποφεύγοντας έτσι επικίνδυνους σκοπέλους.

  5. Συμφωνώ ότι το κείμενο του Καστοριάδη είναι ισορροπημένο και εξετάζει τις αρχαίες και σύγχρονες γλώσσες με τις οποίες καταπιάνεται με τη νηφαλιότητα και το σεβασμό που αρμόζει στην επιστήμη του. Πέρα όμως από τους συλλογισμούς του για τα εκφραστικά μέσα της ποίησης, το κείμενο με προβλημάτισε αρκετά στο κομμάτι της μετάφρασης της ποίησης. Κάνοντας για παράδειγμα την ανάλυση των στίχων της Σαπφούς, αναφέρει την πολλαπλή σημασία της λέξης «ώρα» στα αρχαία ελληνικά και καταλήγει ότι «Ουδείς νεότερος μεταφραστής, απ’ όσο ξέρω, δεν τόλμησε να μεταφράσει τη μοναδική λέξη ώρα με τρεις λέξεις» (εποχή, ώρα, νιότη) οι οποίες, σύμφωνα με τον Καστοριάδη, θα απέδιδαν, και οι τρεις μαζί, καλύτερα την κορύφωση του ποιήματος. Βρίσκω πολύ ωραία και ενδιαφέρουσα τη «σύμπτωση» ένα κείμενο που εξετάζει, μεταξύ άλλων, την πολυσημία της γλώσσας στην ποίηση, να είναι ικανό να αποτελέσει αφορμή πολυσήμαντου προβληματισμού για όλους τους.. εμπλεκόμενους: ποιητές, αναγνώστες και μεταφραστές.

  6. @ Mauve All

    Αγαπητή Mauve All,
    το κείμενο του Καστοριάδη έχει πολλές αρετές και εσύ θίγεις μία από τις σημαντικότερες. Θα ήθελα πολύ να ήξερα τι θα έλεγε εν προκειμένω κάποιος επαγγελματίας μεταφραστής. Σε ευχαριστώ για τα πάντα διαφωτιστικά σχόλιά σου.

    ΥΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s