Ι, Spiros

Tagline: Βίος και Πολιτεία ενός Έλληνα Θεού

Είθισται το καλοκαίρι τα διάφορα έντυπα να κυκλοφορούν είτε ειδικά ένθετα είτε να αφιερώνουν ένα τεύχος στο ειδικό τους παράρτημα με τις αναγνωστικές προτάσεις του επελαύνοντος θέρους. Το γνωστό βιβλιοφιλικό και εμβριθές ιστολόγιο του Wonderfully Unpredictable θα ήταν το τελευταίο που θα αντιτίθετο σε μία τέτοια παράδοση, απεναντίας έψαξε και προτείνει σήμερα στο φιλομαθές και συμπαθές, κατά τα άλλα, κοινό του την απόλυτη αναγνωστική πρόταση του φετινού καλοκαιριού, το βιβλίο «Ι, Spiros. Βίος και Πολιτεία ενός Έλληνα Θεού». Εν αντιθέση με τους με τους υπολοίπους συναδέλφους μου, δε θα προβώ σε μια διεξοδική παρουσίαση, χαιρετίζοντας τις λογοτεχνικές χάρες του ανά χείρας τoμίδιου, αλλά θα αφήσω το κείμενο να μιλήσει από μόνο του (to speak for itself αγγλιστί). Παρακάτω, αντιγράφουμε τις πρώτες σελίδες του πρώτου κεφαλαίου. Καλή ανάγνωση.

«Το οποίον, αυτή εδώ είναι η ιστορία της ζωής μου. Της ζωής του Σπύρου, του άντρα που τον λάτρεψαν οι γυναίκες και τον έκανα εικόνισμα και φυλαχτό, από την μία άκρη του κόσμου μέχρι την άλλη. Που έκαψε καρδιές και καρδούλες και έκανε ζημιές που δεν μαστορεύονται μακάρι και να φέρεις και τον πιο επιδέξιο μάστορα.

Έτσι για αρχή και με πάσα μετριοφροσύνη.

Τι να μιλάμε τώρα για γυναίκες, αφού οι γυναίκες μιλάνε για μας; Τι να τις κάνεις τις αποδείξεις, κυρ αστυνόμε, όταν το πάτωμα είναι σπαρμένο με πτώματα; Αλλά, είπαμε, η ανθρώπινη φύση είναι μυστήρια. Θέλει να της θυμίζεις συνεχώς αυτό που βγάζει μάτι.

Να μιλάει τώρα ο Σπύρος ο Μπαρακούντας για την ζωή του! Και τι να πρωτοπεί. Εδώ χρειάζονται εγκυκλοπαίδειες ολόκληρες για να χωρέσουν μόνο τον πρόλογο. Μέχρι να φτάσει κανεις στα περιεχόμενα θα έχει ασπρίσει. Τι να τα λέμε; Τα ξέρουμε, δεν τα ξέρουμε; Υπάρχει άνθρωπος περπατημένος στην πιάτσα που να μην έχει ακοήσει για τον Σπύρο τον Μπαρακούντα; Δεν υπάρχει. Μήπως υπάρχει γυναίκα που να μην ονειρεύτηκε να πέσει, έστω και για πέντε λεφτά, μέσα στα στιβαρά του μπράτσα, να δει τι εστί βερίκοκο; Πάλι δεν υπάρχει. Τότε, τι να τα λέμε; Μόνο για να μαθαίνουν οι επόμενες γενιές, δικέ μου. Μόνο γιαυτό. Να δούνε τα παιδάκια της σήμερον, που θα γίνουν της αύριον πώς το τρίβαμε το πιπέρι εμείς, οι διάσημοι οτυ παλιού, καλού καιρού. Και να παραδειγματίζονται. Να βαδίσουν στα πατήματά μας, μπας και πάρει αυτός ο τόπος το απάνω του και σωθούμε καμιά φορά. Μήπως και γίνει κανένα θαύμα και φτιάξει η ελεεινή και τρισάθλια κενωνία, που κατάντησε σκουπιδοτενεκές και μπουρδέλο για …[ΣΣ δυστυχώς οφείλουμε να επεμβούμε σε αυτό το σκέλος του κειμένου].

Διαβάστε ρε, διαβάστε και ανοίξτε τα στραβά σας. Σηκωθείτε ρε πάνω, βάλτε μια καδίνα στο λαιμό και βγείτε έξω να καμακώσετε πράγμα που σαλεύει, να ξεθολώσει το μυαλό σας από τους κομπιούτορες και τις ‘δέσμες’. Βγείτε, ρε λεχρίτες, να ρίξτε παραγάδι, να πιάσετε καμιά ‘τσιπούρα’, να λαδώσει το αντεράκι σας που έχετε τρελαθεί στο ‘ατομικό’ μέσα στον καμπινέ της μαμάς σας. Ξυπνήστε ρε, ξυπνήστε γιατί μας φάγανε. Έτσι όπως πάμε, σε λίγο θα γεμίσει το η πιάτσα από καμάκια made in … [ΣΣ δυστυχώς οφείλουμε να ξαναεπέμβουμε], που θα μας πάρουν το ψωμί από το στόμα και θα μας ξεφτιλίσουν πια πέρα για πέρα. Θα σβήσουμε, ρε, σαν φυλή και σαν ράτσα, γαμώ τα ξύλινα μυαλά σας γαμώ. Ξυπνήστε.

Δεν θέλω να το παινευτώ, αλλά αν γινόταν η φτιάξη και με κάναν εμένα πρωθυπουργό, δε σου λέω για πολύ, για μια βδομάδα, η Ελλάδα θα έκανε ένα σάλτο 100 χρόνια μπροστά. Κι άντε μετά να μας πιάσουν οι ξενέρωτοι!

Μόλις τις προάλλες δε μου το είπε καθαρά αυτή η κότα η νοσοκόμα από το Λίβερπουλ; ‘Όου Σπύροου’ (δεν μπορούσε να πει Σπύρο η ξενέρωτη) ‘είσαι ο ανώτερος motherfucker που γνώρισα ποτέ!’ Και να σκεφτείς πως τη τόκανα μονάψα μια φορά κι αυτή μεθυσμένος. Κι εγώ μπορεί να την πήδησα και να το ξέχασα – σιγά να μην κρατάω τώρα και αρχείο! – αυτή όμως σημαδεύτηκε για την υπόλοιπη ζωή της. Πούν α το ξεχάσει; Ξεχνιώνται κάτι τέτοια. Μήπως θα της ξανατύχει;

Στο παρόν πόνημα θα μιλήσουμε πολύ για γκόμενες. Για γκόμενες όλως των ειδών και διαμετρημάτων. Γκόμενες μικρές, γκόμενες μεγάλες, γκόμενες ωραίες, γκόμενες πατσούρες, γκόμενες άσπρες, γκόμενες χρωματιστές, γκόμενες ξηγημένες και γκόμενες ξεφτίλες. Ακόμη και για έξυπνες γκόμενες θα μιλήσουμε, όχι ότι αφθονούν στην αγορά δηλαδή. Οι γκόμενες είναι η ειδικότητά μου. Κανένας άλλος δεν ξέρει από γκόμενες όσο ο Σπύρος ο Μπαρακούντας: Ένεκα που ο Σπύρος ο Μπαρακούντας τις γκόμενες τις έχει σπουδάξει από κούνια. Τις έχει κάνει επιστήμη. Αν έκανα διατριβή περί τις γκόμενες θα έπαιρνα ντοκτορά με άριστα με τόνο.

Οι γυναίκες με αγαπάνε πώς να το κάνουμε! Έρχονται και πέφτουν πάνω μου σαν τα ζαλισμένα κουνούπια. Αν τις άφηνα, θα μου είχαν ρουφήξει το αίμα μέχρι την τελευταία σταγόνα.

Υπάρχουν γκόμενες που έρχονται σε μένα συστημένες. Τις στέλνουν οι φίλες τους. Εκείνες που είχαν το σπάνιο προνόμιο να δοκιμάσουν τι εστί βερίκοκο και σημαδεύτηκαν διά βίου. Έρχονται οι γκόμενες τρέχοντας και πέφτουν στα πόδια μου. ‘Άσε με να σου χαϊδέψω τα μεταξένια σου μαλλιά΄λέει η μία. ‘Άσε με να πιω τον ιδρώτα από τις μασχάλες σου!’ παρακαλάει η άλλη. ‘Θέλω να κάνω παιδιά μαζί σου’ σκούζει η τρίτη. Χαμός! Γιαυτό σου λέω. Μιαλάμε για πολή φάση!

Αν ήταν να τους κάνω τα χατήρια σε όλες, παέι καιρός που θα με είχαν φυτέψει κάτω από τα κυπαρίσσαι. Κι να είχα εκατό ζωές, πάλι δεν θα έφταναν. Η μάνα μου θα είχε μαυροφορεθεί εκατό φορές.

Εντάξει, να το κουλάρουμε. Δεν υπάρχει λόγος να δημιουργούμε ζήλιες κι αντιπάθειες. Είμαστε αυτοί που είμαστε και δεν χρειάζεται να βαράμε το κουδούνι για να το υπενθυμίζουμε. Ας κλείσουμε το οποίον αυτή την παρένθεση κι ας μπούμε κατευθείαν στο ψητό.

Σίγουρα σας έχει φάξει η περιέργεια να μάθετε λεπτομέρειες περί του προσώπου μου. Να λέβετε γνώση περί του ποιού του θρυλικού Σπύρου Μπαρακούντα, του καμαριού των Βαρυπατάδων και της Κερκυρας. Ποιος είναι, τι έκανε, πώς περπάτησε στα πονηρά καντούνια του καλοκαιριού, τι σκέφτεται, σε ποιον θεό πιστεύει, τι χρώμα σώβρακο φοράει. Υπεμονή. Όλα θα έρθουν με την σειρά τους. Χαρτί έχουμε, μολύβι έχουμε, θα την βρούμε την άκρη. Θα τα πούε όλα χαρτί και καλαμάρι και όταν κλείσετε με το καλό το παρόν πόνημα θα σας έχω κάνει ξεφτέρια. Μέχρι που θα είσαστε έτοιμοι να φορέσετε καδίνες και να βγείτε στο κουρμπετι να χτυπήσετε πιτσούνια. Τόσο πολύ.

Λοιπόν, αράξτε, χτυπήστε κανα φραπεδάκι και δώστε βάση γιατί φεύγουμε…»

Το βιβλίο του Πάνου Κολιόπουλου «I, Spiros. Βίος και Πολιτεία ενός Έλληνα Θεού» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μάγια, Θεσσαλονίκη, με ISBN 960-7244-11-7, κυκλοφορεί σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία. Καλό καλοκαίρι.😉

16 responses to “Ι, Spiros

  1. Το έχω διαβάσει αυτό το βιβλίο. Δεν πιστεύω ότι ο Μπαρακούνας είναι ή ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Πρέπει να πω ότι το ύφος της γραφής είναι πραγματικά καταπληκτικό. Το κείμενο ρέει, και ο λαϊκός λόγος χρησιμοποιείται με μεγάλη τέχνη.

    Στο περιεχόμενο, είχε πλάκα, αν εξαιρέσεις τον μεγάλο ρατσισμό προς τις γυναίκες και τους ομοφυλόφιλους.

  2. Συμβολικό ονομα το «Μπαρακούντας» είμαι σίγουρη…🙂

  3. @ sister

    Τι έγινε sister, κάνουμε και privé παραγγελίες;

    @ droseltis

    Προσυπογράφω την κριτική σου. Ο ρατσισμός ενάντια στις γυναίκες και τους ομοφυλόφιλους όντως μεγάλος, αλλά αν έλειπε, νομίζω πως ο χαρακτήρας δε θα ήταν τόσο αυθεντικός.

    @ droseltis + mauve_all

    Ο χαρακτήρας είναι κατά πάσα πιθανότατα φανταστικός και το όνομα συμβολικό, αν και δεν είμαι 100% πεπεισμένος. Σίγουρα όμως τέτοιοι τύποι υπήρξαν. Κάποια στιγμή θυμάμαι να βλέπω στις ειδήσεις ρεπορτάζ από τη επανένωση των μελών του Συλλόγου Καμακιών Ρόδου «Το δελφίνι»! Ήταν όλοι μετά συζύγων, και ναι ήταν όλες τους αλλοδαπές.

  4. Μικρή επισήμανση: ο «ρατσισμός ενάντια στις γυναίκες και τους ομοφυλόφιλους» έχει δικό του όνομα: σεξισμός.

  5. Επειδή ίσως δεν είναι αρκετά σαφές το τι ήθελα να δείξω με την επισήμανση πιο πάνω, διάβασε ξανά αυτό που έγραψες αντικαθιστώντας το «ρατσισμό προς τις γυναίκες» με τον ορθό όρο σεξισμός. Πάει κάπως έτσι:

    Ο σεξισμός όντως μεγάλος, αλλά αν έλειπε, νομίζω πως ο χαρακτήρας δε θα ήταν τόσο αυθεντικός.

    Δηλ. πρόκειται για έναν αυθεντικό σεξιστή. Έχεις να μας προτείνεις κι άλλα τέτοια;

  6. Και συνεχίζω γιατί πραγματικά θύμωσα:

    Το ότι υπάρχουν τέτοιοι τύποι το ξέρουμε. Όμως το ότι το βιβλίο «έχει πλάκα»και αξίζει να ασχοληθούμε μ’ αυτό τι σημαίνει αν όχι το λιγότερο ανοχή (κάνουμε χάζι και χαβαλέ) ή το χειρότερο αποδοχή (αυτή κρύβεται συνήθως πίσω από άνευ πραγματικού νοήματος φράσεις-κλισέ π.χ. «γνήσιος λαϊκός τύπος» κτλ) τέτοιων συμπεριφορών. Υπ’ αυτήν την έννοια και τα ρατσιστικά ανέκδοτα με μαύρους, εβραίους κτλ είναι αστεία, άλλωστε κάποιοι γελάνε μ’ αυτά.

    Δυστυχώς η βλακεία περίσεψε.

    Μην μπεις στο κόπο να μου απαντήσεις, την έχω την απάντηση:
    “Άνθρωποι όλου του κόθμου, χαλαρώθτε…”

  7. Καλησπέρα,
    περίμενα πως η συζήτηση θα μπορούσε να παρεκτραπεί προς τα εδώ που έφτασε.

    Όταν αποτυπώνει κάποιος συγγραφέας έναν χαρακτήρα, προσπαθεί να τον κάνει όσο πιο ζωντανό και αληθινό γίνεται. Σε αυτό άλλωστε συνίσταται και η επιτυχία ενός χαρακτήρα. Ο αναγνώστης αργότερα, είτε του αρέσει, είτε όχι ο συγκεκριμένος χαρακτήρας, μπορεί να αναγνωρίσει ή καλό θα ήταν να μπορούσε να αναγνωρίσει σε ποιο βαθμό ο συγγραφέας πέτυχε σε αυτήν του πρόθεση, εισπράττοντας την ανάλογη αισθητική απόλαυση. Δεν σκοπεύω να θεωρητικολογήσω περισσότερο, άλλωστε δεν είμαι ειδικός. Ας τα γράψουν άλλοι πιο καταρτισμένοι καλύτερα από μένα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο – και σ’ αυτό συμφωνούμε όλοι όσοι το διαβάσαμε – ο συγγραφέας το πέτυχε μια χαρά. Το ύφος της γραφής είναι συνεπές και προσιδιάζων του χαρακτήρα. Αυτό κάνει άλλωστε και το I, Spiros τόσο ευχάριστο ανάγνωσμα.

    Ο αναγνώστης από την πλευρά του καλό είναι να μπορεί να κρίνει σε ποιο βαθμό ταυτίζεται ή όχι και γιατί με αυτά που περιγράφονται στο βιβλίο. Δεν έγραψα πως ο Σπύρος είναι αυθεντικός σεξιστής. Από αυτά που έγραψα, αν κάτι θα μπορούσε να συναχθεί είναι το ακόλουθο: «Ο Μπαρακούντας είναι ένα αυθεντικό καμάκι και, όπως θα περίμενε κανείς από έναν τέτοιο τύπο, είναι σεξιστής». Ας το δούμε αλλιώς. Φανταστείτε ένα καμάκι, ο οποίος όμως δεν είναι σεξιστής. Δεν πάει, δεν κολλάει. Δεν προσπάθησε ο συγγραφέας να ικανοποίησει το κοινό του, παρουσιάζοντας ένα πολιτικώς ορθό καμάκι. Προσπαθησε να παρουσιάσει ένα πειστικό, ζωντανό χαρακτήρα. Το αν μας αρέσει ή όχι αυτός ο χαρακτήρας είναι άλλο μεταγενέστερο ερώτημα. Επίσης δε θα έφτανα ποτέ στο σημείο να λογοκρίνω ή να απορρίψω ένα βιβλίο επειδή μια πτυχή ενός χαρακτήρα είναι σεξιστική. Ο Κολιοπάνος παίζει με τα κλισέ και τα κοινωνικά στερεότυπα και το κάνει πολύ έξυπνα.
    Μπορεί ο Μπαρακούντας είναι σεξιστής, το βιβλίο όμως τελικά ξεχειλίζει από αγάπη για τις γυναίκες και όσο για τους ομοφυλόφιλους, μία από τις πρώτες κατακτήσεις του Σπύρου είναι μία τραβεστί, με την οποία το απολαμβάνει ιδιαίτερα!!!
    ………………………………

    Αναχωρώ τις επόμενες μέρες και αυτό είναι το τελευταίο μου σχόλιο. Καλό καλοκαίρι και τα λέμε ξανά σε λίγες εβδομάδες.

    Υ/Α

    ΥΓ. Το “Άνθρωποι όλου του κόθμου, χαλαρώθτε…” είναι η ατάκα του παπαγάλου από το βιβλίο του Τομ Ρόμπινς «Αγριεμένοι ανάπηροι επιστρέφουν από καυτά κλίματα».

  8. Πρώτα να εξηγήσω τι εννοώ με το «άνευ πραγματικού νοήματος φράσεις κλισέ πχ γνήσιος λαϊκός τύπος». Το πρόβλημα που εντοπίζω βρίσκεται στο γνήσιος ή το αυθεντικός. Γιατί αν καθίσουμε να εξηγήσουμε τι σημαίνει αυτό το γνήσιος, ο καθένας άλλα θα εννοεί. Από που λοιπόν εκπορεύεται η γνησιότητα/αυθεντικότητα του ήρωα; Τι ακριβώς σημαίνει; Πώς προσμετράται; Πώς πιστοποιείται; (Μπας κι έχει πιστοποιητικό ISO?). Έχω βαρεθεί να ακούω για τέτοιου είδους γνησιότητες που όπως και στην προκειμένη περίπτωση δε σημαίνουν απολύτως τίποτα.

    Αυτά που γράφεις δεν απαντούν σε αυτό που ήδη ρώτησα. Και ξαναρωτάω:

    Χαρακτηρίζεις το βιβλίο ευχάριστο ανάγνωσμα. Το ερώτημα είναι: ευχάριστο για ποιον; και τι δείχνει για κάποιον το ότι μπορεί να βρίσκει ευχάριστα και διασκεδαστικά τα ήθη του ήρωα; Κατά τη γνώμη μου (επαναλαμβάνω αυτά που έγραψα σε προηγούμενο σχόλιο) μια τέτοια απόλαυση δείχνει την ανοχή ή την αποδοχή του αναγνώστη τέτοιων συμπεριφορών. Αυτό σε συνδυασμό με την ιδεολογικοποίηση και τη ρητορία σου σχετικά με τις προθέσεις και τις αρετές του συγγραφέα νομίζω ότι δείχνουν τουλάχιστον μια έλλειψη εγρήγορσης στο να επισημαίνονται και να καταγγέλλονται τέτοιες τάσεις (όπως νομίζω ότι πρέπει να συμβαίνει με τους -ισμούς αυτού του είδους: εθνικισμούς, ρατσισμούς, σεξισμούς κτλ).

    Το δε αμίμητο «Μπορεί ο Μπαρακούντας [να] είναι σεξιστής, το βιβλίο όμως τελικά ξεχειλίζει από αγάπη» εκτός του ότι πρόκειται για αντίφαση (ο ορισμός του σεξισμού στην αγγλική wikipedia αναφέρει: Sexism is commonly considered to be discrimination and/or HATRED against people based on their sex rather than their individual merits -δική μου η έμφαση με κεφαλαία) μου θύμισε κάπως (δεν εννοώ άμεσα) τις ιστορίες που ο καλός λευκός αφέντης ήταν γεμάτος συμπάθεια για τους μαύρους δούλους που του έκαναν όλες τις δουλειές και δεν τους έδερνε (πολύ) ή όταν το έκανε ήταν για το «καλό» τους. Με κάπως παρόμοιο τρόπο ο Μπαρακούντας στο απόσπασμα που μας παραθέτεις περιγράφει τη σχέση του με το άλλο φύλο.

    Τέλος, δείχνει μεγάλη αγένεια και έλλειψη σεβασμού στο χρόνο τουλάχιστον που αφιέρωνουν οι αναγνώστες σου με την προσοχή τους τιμώντας σε με το να θεωρούν ότι σου αξίζει ένα σοβαρό σχόλιο, να τους παπαγαλίζεις ως απάντηση ατάκες αυτού του ύφους ας είναι από όπου θέλουν. Εκτός αν αυτός είναι ο τρόπος σου να αντιμετωπίζεις την κριτική που δε σου είναι αρεστή και για την οποία δεν έχεις απάντηση. Στο κάτω-κάτω αν είναι, πες μας, να σου γράφουμε σάχλες και κολακείες.

  9. Δεν θα πάρω θέση στις αντιπαραθέσεις, απλώς θα σημειώσω δύο πράματα, έχοντας διαβάσει το βιβλίο: α) Δε νομίζω ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο ήρωας του βιβλίου «αγαπάει» τις γυναίκες. Τις εκμεταλλεύεται κυρίως για οικονομικούς λόγους (κοινώς τις τρώει τα λεφτά). Αυτό άλλωστε, αν δεν κάνω λάθος, κάνανε πάνω κάτω τα καμάκια. Ειδικά στην ιστορία που παίρνει το μαγαζί μιας γριάς και, αφού της έχει φάει όλα τα λεφτά, την αφήνει σύξυλη. Μπορεί βέβαια να αγαπούσε τη δουλειά του καμακιού, αλλά δε νομίζω ότι αγαπούσε με οποιονδήποτε τρόπο τις γυναίκες. β) Η σχέση του δεν είναι με τραβεστί (αν ως ορισμό της λέξης θεωρούμε κάποιον που ντύνεται με ρούχα που παραπέμπουν σε φύλο αντίθετο από αυτό που είναι) αλλά με τρανσέξουαλ (δηλαδή με άτομο που έχει κάνει εγχείρηση αλλαγής φύλου). Το γεγονός τονίζεται ιδιαίτερα και το θυμάμαι, γιατί μου είχε κάνει εντύπωση. Η σχέση του Σπύρου είναι αποδεκτή στον ίδιο και κυρίως στα άλλα καμάκια, επειδή η παρτενέρ του έχει κάνει εγχείρηση αλλαγής φύλου. Αλλιώς η σχέση του θα ήταν απαράδεκτη και ο ίδιος ¨τορναδόρος῾(και πανάθεμά με αν ξέρω τι πάει να πει αυτή η λέξη). Αυτά και ελπίζω να μη με απατά η μνήμη μου. Πάνε χρόνια από τότε που διάβασα το βιβλίο.

  10. Τελικά μου φαίνεται θα πάρω μέρος στην αντιπαράθεση κι ας είπα δεν θα το κάνω. Δε θα απαντήσω όμως ευθέως σε κανένα, γι᾽αυτό μη με κατηγορήσετε ότι λέω άσχετα πράματα. Ο λόγος που γράφω πάλι είναι ότι κι εγώ διασκέδασα διαβάζοντας το βιβλίο και ύστερα από τη συζήτηση στο blog αναρωτιέμαι αν αυτό με κάνει σεξιστή ή όχι. Νομίζω πώς όχι απαραίτητα. Η εξήγησή μου είναι η εξής. Διασκέδασα διαβάζοντας το βιβλίο όχι επειδή ο ήρωας είναι εμφανώς ένα σεξιστικό κι αδίστακτο καθίκι, αλλά επειδή όντας προφανέστατα ένα άτομο χωρίς κανένα ηθικό φραγμό υπό οποιαδήποτε έννοια, έχει το θράσος να δίνει συμβουλές, να ηθικολογεί και να λέει ότι «αγαπάει τις γυναίκες» κι ένα σωρό άλλα τέτοια. Το παράδοξο ενός βιβλίου με εμφανή διδακτικό χαρακτήρα, γραμμένο από έναν άξεστο οπορτουνιστή παρουσιάστηκε ιδιαίτερα κωμικό και πετυχημένο. Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο παράλογο παρουσιαζόταν κωμικά είναι ο λόγος που γέλασα και δεν εξοργίστηκα με τον ήρωα. Αυτό δε σημαίνει ότι το κωμικό του πράγματος ήταν κάτι επιφανειακό ούτε ότι ταυτίζομαι με τα λεγόμενα του ήρωα. Άσχετα με το ποια ήταν η πρόθεση του συγγραφέα, το γεγονός ότι η διαφθορά γίνεται αρετή και κήρυγμα σωτηρίας αποτελεί μια στρέβλωση ιδιαίτερα κωμική και μάλιστα κωμικά σοβαρή και σοβαρά οικεία. Η απόλαυση ενός αναγνώσματος δε σημαίνει απαραίτητα ότι ταυτιζόμαστε ή ανεχόμαστε τις απόψεις τού ήρωα ή του συγγραφέα. Μπορεί να απολαμβάνω την ανάγνωση των ημερολογίων του Γκέμπελς και ταυτόχρονα να νιώθω πλήρη απέχθεια για ό,τι πρεσβεύει. Η χαρά της ανάγνωσης δε συνεπάγεται αποδοχή των απόψεων του αναγνώσματος. Όχι πάντοτε τουλάχιστον.

  11. Θα συμφωνήσω με τον takisz. Άλλο τό ‘να, άλλο τ’ άλλο.

    Βέβαια, σε κάποια (λίγα) σημεία που βγάζει μεγάλη κακία προς τους ομοφυλόφιλους, δεν έχει καθόλου πλάκα.

    Τώρα, το βιβλίο το έχω δανείσει και σε γυναίκες, οι οποίες τον έβριζαν μεν τον Μπαρακούντα, αλλά το βιβλίο το διάβασαν ως το τέλος και το διασκέδασαν.

    Επίσης, μία διόρθωση: η γκόμενα δεν ήταν τρανς: ήθελε να γίνει τρανς, όμως όταν πήγε με τον Σπύρο ήταν τραβεστί.

  12. Να με συγχωρείτε όμως όχι μόνο δε συμφωνώ καθόλου, αλλά θεωρώ απαράδεκτο το εξίσου αμίμητο «Μπορεί να απολαμβάνω την ανάγνωση των ημερολογίων του Γκέμπελς και ταυτόχρονα να νιώθω πλήρη απέχθεια για ό,τι πρεσβεύει». Τί είναι αυτό τώρα; Μιλάμε για απύθμενη υποκρίσια ή για τέλεια σύγχυση. Να πω κι εγώ ένα παρόμοιο: Μπορεί να απολαμβάνω το μουσακά και να είμαι αλλεργικός στις μελιτζάνες κι άμα φάω να πάθω αλλεργικό σοκ και να με τρέχουν στα νοσοκομεία να με προλάβουν στο παρά τρίχα, αλλά αξίζει γιατί ο μουσακάς οδηγεί σε εκστατικά ρίγη συγκίνησης τον ουρανίσκο μου.

    Παρακαλώ, εξηγήστε μου στο συγκεκριμένο παράδειγμα (αυτό με τα ημερολόγια του Γκέμπελς, όχι με το μουσακά) από που μπορεί να προέρχεται η απόλαυση, σε τι μπορεί να συνίσταται αυτή, δηλαδή τι ακριβώς σημαίνει «απολαμβάνω την ανάγνωση των ημερολόγιων του Γκέμπελς» και κατόπιν πως συνυπάρχει αυτή η κατάσταση με την «πλήρη απέχθεια για ό,τι πρεσβεύουν» αυτά. Έτσι όπως διατυπώθηκε η φράση δε βρίσκω να υπάρχει λογική (πνευματική και ηθική) συνέπεια. Πραγματικά δεν καταλαβαίνω.

    Επίσης (και ζητώ συγγνώμη για την επανάληψη κάποιων πραγμάτων), δεν κατηγόρησα τον W/U ούτε κάποιον από τους συσχολιαστές του blog ότι είναι σεξιστές. Θέλησα να επισημαίνω ότι υπάρχει μια γενικότερη χαλαρότητα (ή εφυσηχασμός ή έλλειψη εγρήγορσης -όπως προτιμάτε) στον τρόπο που αντιδρούμε σε αυτές τις συμπεριφορές -που έχει να κάνει και με το πόσο (έχουμε μάθει/διδαχθεί να) μας ενοχλούν. Γενικά διαπιστώνω μια τάση να θεωρούμε τις σεξιστικές συμπεριφορές πιο «αθώες», λιγότερο σοβαρές σε σχέση με παρόμοιες συμπεριφορές που δηλώνουν διακρίσεις ή/και μίσος (εθνικισμός, ρατσισμός κτλ). Γι’ αυτό έφερα και τα παραδείγματα με τους σκλάβους. Σε ρατσιστικές συμπεριφορές οι περισσότεροι θα αντιδρούσαν για να τις καταδικάσουν τελείως αυθόρμητα και χωρίς δεύτερη σκέψη. Το έχουμε μάθει, έχει γίνει κτήμα μας αυτό. Είναι πράγμα αυτονόητο. Το γεγονός ότι υπήρξε όλος αυτός ο διάλογος για το σεξισμό, στα μάτια και το μυαλό μου δείχνει, αν μη τι άλλο, ότι εκεί λίγο αργούμε. Το καταλαβαίνουμε ως πρόβλημα, αλλά δεν έχουμε τα ίδια αντανακλαστικά.

  13. Απαντώ στα περί Γκέμπελς θέτοντας ένα παράδειγμα. Ας πάρουμε έναν αναγνώστη ο οποίος αρέσκεται να ασχολείται με την ιστορία και δη την ιστορία του Β΄παγκοσμίου πολέμου. Ο συγκεκριμένος αναγνώστης απολαμβάνει να εμπλουτίζει τις γνώσεις του σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα και τις διαστάσεις τους στον Β παγκόσμιο πόλεμο. Μπορεί να είναι ερασιτέχνης που σκοτώνει την ώρα του ή ερευνητής που απολαμβάνει τη δουλειά του, δεν έχει σημεία. Τα ημερολόγια του Γκέμπελς προσφέρουν στο συγκεκριμένο άτομο ένα πολύ μεγάλο πλούτο πληροφοριών σχετικά με σημαντικά γεγονότα από το 1923 ως τις τελευταίες μέρες του Γκέμπελς. Η στρατηγική, η διπλωματία, η ρητορική, οι συγκρούσεις, η πληροφόρηση που είχαν οι Ναζί για τους συμμάχους και αυτή που δεν είχαν και άλλα πολλά βρίσκονται στα ημερολόγια του Γκέμπελς. Δε λέω ότι δεν έχουν ανακρίβειες ή ψέματα, αλλά αυτό είναι κάτι που κάθε άνθρωπος που διαβάζει ιστορία σε οποιοδήποτε επίπεδο είναι πρόθυμος να το αντιμετωπίσει κριτικά (ειδικά όταν προσεγγίζει πρωτογενείς πηγές). Δε νομίζει ότι υπάρχει ιστορικός σήμερα που να αμφισβητεί την ιστορική αξία των εν λόγω ημερολογίων. Δεν βλέπω τι σχέση μπορεί να έχει η απόλαυση μιας τέτοιας ανάγνωσης με την αποδοχή ή την ανοχή του ναζισμού. Πού κολλάει η ηθική σ’αυτή την ιστορία; Θα μπορούσα να θέσω κι άλλα παραδείγματα αναγνωστών (εκτός του λάτρη της ιστορίας) που θα τους ενδιέφεραν τα ημερολόγια του Γκέμπελς, χωρίς αυτό να αποκλείει την απέχθειά τους για το ναζισμό, αλλά (για να μη μακρηγορώ) θα κατατάξω γενικά όλους τους αναγνώστες σε δύο κατηγορίες α) Ο παθητικός αναγνώστης: είναι ο αναγνώστης που διαβάζει μόνο και μόνο για να χάψει αυτά που του σερβίρει το κείμενο. Στην κατηγορία αυτή ανήκει αυτός που διαβάζει το «Σωτήρα», ο παραδοσιακός κομμουνιστής που διαβάζει το «Ριζοσπάστη» και ο νεοναζί που διαβάζει τον Γκέμπελς. Το είδος αυτού του αναγνώστη δε διαβάζει για να εξασκήσει το πνεύμα του, αλλά μάλλον για να το ρίξει σε μεγαλύτερο λήθαργο β) Ο ενεργητικός αναγνώστης αντίθετα είναι ο αναγνώστης που αντιστέκεται στο κείμενο. Δεν ενδιαφέρεται για το τυχόν «μήνυμα» του κειμένου, αλλά για τα ερεθίσματα και τις πληροφορίες που αυτό προσφέρει. Βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με το κείμενο και μάλιστα η αντιπαράθεση αυτή δεν αποτελεί παραπληρωματικό στοιχείο της απόλαυσης της ανάγνωσης, αλλά μάλλον την πεμπτουσία της. Το παράδειγμα με το μουσακά αφορά έναν αναγνώστη που είναι πρόθυμος να φάει ό,τι του σερβίρουν, έναν παθητικό αναγνώστη. Θυμάμαι έναν παλιό ιεροκήρυκα που έλεγε στο ποίμνιό του να μη διαβάσει Μαρξ, γιατί τα βιβλία του είναι σα μια όμορφη τούρτα γεμάτη ποντικοφάρμακο. Ο ιεροκήρυκας αντιμετώπιζε το ποίμνιό του ως άτομα που θα χάψουν ό,τι τους σερβίρει ή νομίζουν ότι τους σερβίρει ο Μαρξ. Αντίθετα, ο ενεργητικός αναγνώστης μοιάζει περισσότερο με κάποιον που παίρνει μέρος στο μαγείρεμα και όχι στο φάγωμα. Συνειδητοποιεί ότι το κέιμενο δεν υπάρχει παρά μόνο μέσα από την προσωπική του προσέγγιση. Κατανοεί ότι ως αναγνώστης μπορεί να εξουσιάσει το κείμενο αντί να εξουσιάζεται από αυτό. Γι’ αυτό ένας τέτοιος αναγνώστης μπορεί άνετα να διαβάζει και να απολαύσει τα ημερολόγια του Γκέμπελς και ταυτόχρονα να αισθάνεται απέχθεια για την ιδεολογία του Γκέμπελς.

    Ελπίζω να μη σας ζάλισα με τη θεωρητικολογία μου. Αυτό που θέλω να πω άλλωστε δεν είναι ούτε «ψαγμένο» ούτε βαθυστόχαστο, αλλά είναι μάλλον κοινή εμπειρία όλων μας. Αν κρίνω από αυτά που γράφονται στο blog κανείς δεν είναι παθητικός αναγνώστης, αλλά όλοι είμαστε ενεργητικότατοι. Αν σας ενόχλησε το παράδειγμα του Γκέμπελς, θα δώσω τώρα ως παράδειγμα τον Αριστοτέλη. Όλοι νιώθουν αμήχανα από τις κυνικά σεξιστικές και ρατσιστικές απόψεις του, αλλά κανείς δε λέει ότι αυτοί που διαβάζουν, μελετούν ή/και θαυμάζουν το έργο του σημαίνει απαραίτητα ότι προσυπογράφουν ή ανέχονται τέτοιες απόψεις και είναι λογικά-πνευματικά-ηθικά επιλήψιμοι.

    Τα περί σεξισμού με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνο. Ειδικά στην Ελλάδα υπάρχει μια κουλτούρα ανοχής που κάποτε πρέπει να σταματήσει. Και μακάρι να σταματήσει νηφάλια και όχι εγείροντας αντίθετες αλλά εξίσου ακραίες αντιδράσεις.

  14. @takisz
    Δε μας ζάλισες καθόλου. Αυτό που συνέβη είναι ότι οι διαφορετικές σημασίες του ρήματος απολαμβάνω οδήγησαν σε παρεξήγηση. Αντιγράφω από το λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη και ελπίζω ότι τα πράγματα θα αποσαφηνιστούν:

    απολαμβάνω & απολαβαίνω: 1α. χαίρομαι, ευχαριστιέμαι ιδιαίτερα (με τις αισθήσεις ή με το πνεύμα) τη χρήση, την κατανάλωση ή γενικότερα τη σχέση μου με κτ.: ~ το φαγητό / το ποτό / τον ήλιο / τη θάλασσα / τον έρωτα / ένα θέαμα / ένα βιβλίο. Απολαμβάνει τις χαρές της ζωής. ~ τις ανέσεις ενός πολυτελούς ξενοδοχείου. Θέλω να απολαύσω το ηλιοβασίλεμα. Άφησέ με να απολαύσω το φαγητό μου. β. ευχαριστιέμαι, διασκεδάζω ιδιαίτερα με τις ενέργειες ή με τη συμπεριφορά κάποιου: Το κοινό απόλαυσε το μεγάλο ηθοποιό / τον κωμικό / τον ταχυδακτυλουργό. Τον ~ καθώς μιλάει / χορεύει / παίζει. 2. (λογ., με γεν.) ~ τιμών / σεβασμού / εμπιστοσύνης κ.α. με τιμούν, με σέβονται, με εμπιστεύονται κ.α. 3. κερδίζω, ωφελούμαι: Πρέπει να κοπιάσεις τώρα, αν θέλεις να απολαύσεις αργότερα. Δεν απολαβαίνει σχεδόν τίποτα από την καλλιέργεια του κτήματός του.

    Ξεκινήσαμε από τη σημασία 1α του ρήματος, περάσαμε στην 1β και καταλήξαμε στη σημασία 3 ενώ στο μεταξύ κάτι φαίνεται να χάθηκε στη μετάφραση χωρίς να το πάρουμε είδηση. Ο καθένας χρησιμοποιούσε και διαφορετική σημασία.

    Δέχομαι λοιπόν ότι κανείς μπορεί να απολαύσει το βιβλίο με την εξήγηση που έδωσες για το κωμικό στοιχείο που προκύπτει από τη στρέβλωση της πραγματικότητας (αν και στο απόσπασμα που μας έβαλε ο W/U αυτό καθόλου δεν είναι ξεκάθαρο, ούτε κατόπιν ο ίδιος υπερασπίστηκε έτσι το κείμενο). Όπως νομίζω ότι συμφωνούμε ότι αν η απόλαυση αυτή σημαίνει θαυμασμό, ευχαρίστηση, επιδοκιμασία ή ανοχή τέτοιων συμπεριφορών είναι καταδικαστέα. Στο δε παράδειγμα με τον Γκέμπελς εσύ, όπως φαίνεται από την εξήγηση που έδωσες, χρησιμοποίησες το απολαμβάνω με τη σημασία 3, ενώ εγώ το διάβασα με τη σημασία 1.

  15. Δείτε αυτό το άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη:

    Σεξιστικές προχειρότητες

    Ενδεικτικό της κατάστασης των μυαλών σε τούτη τη χώρα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s