Sarah Kane I

Το έργο της Sarah Kane (1971 – 1999) το γνώρισα το καλοκαίρι του 20ο1. Βρισκόμουν στην Αθήνα και είχα ακούσει για την παράσταση «Καθαροί πια» που ανέβαζε εκείνη την περίοδο ο Λ. Βογιατζής. Μέσω μιας φίλης κατάφερα να βρω εισιτήριο. Έμεινα άφωνος από τη δύναμη και την ωμότητα της γραφής της. Παρακάτω αντιγράφω μερικά λόγια της από το πρόγραμμα εκείνης της παράστασης:

Θέλησα να παρουσιάσω τη βία στη σκηνή γιατί μερικές φορές πρέπει να βυθιστούμε στην κόλαση με τη φαντασία μας για να αποφύγουμε να πάμε εκεί στην πραγματικότητα.

 

Έχει αποφασιστική σημασία να μπορέσεις να γίνεις ένας χρονογράφος της μνήμης, κάποιος που εγγράφει – στη μνήμη – γεγονότα που δεν έχουν ποτέ βιωθεί – για να μην τα αφήσει να συμβούν. Καλύτερα μια υπερβολκή δόση στο θέατρο παρά στη ζωή.

 

Η μόνη ευθύνη μου ως συγγραφέως είναι η αλήθεια. όσο σκληρή κι αν είναι.

 

Η δουλειά μου είναι η αναπαράσταση. Οι θεατές πρέπει να κρίνουν ο καθένας για τον εαυτό του. Δεν μ’ ενδιαφέρει καθόλου να παίξω με τα συναισθήματα ή τις απόψεις του κόσμου. Προσπαθώ απλώς να πω την αλήθεια για την ανθρώπινη συμπεριφορά όπως τη βλέπω εγώ. Οι αντιδράσεις των ανθρώπων σ’ αυτό το θέμα θα είναι πάντα διαφορετικές. Δεν μπορώ να τις ελέγξω. Δεν θέλω να τις ελέγξω.

 

Εγώ απαντώ στους επικριτές μου πως το θέατρό μου μπορεί να είναι ανόσιο αλλά δεν είναι αισχρό.

 

Αυτό που με σοκάρει περισσότερο είναι ότι οι άνθρωποι ενοχλούνται από την παρουσίαση της βίας περισσότερο απ’ ό,τι από την ίδια τη βία. Ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι βιάστηκε στο δάσος αλλά τα ταμπλόιντ ασχολούνται περισσότερο με το έργο μου παρά με το φρικτό αυτό γεγονός.

 

Το κοινωνικό πρόβλημα που με απασχολεί κυρίως είναι η ανειλικρίνεια, η οποία αρχίζει να γίνεται αισθητή από τη στιγμή που απαγορεύουν σε ένα παιδί να κλάψει. Με αηδιάζει το κοινό που χειροκροτεί στο θέατρο και μετά σχολιάζει ότι είδε μια βλακεία. Ζήτω τα ποδοσφαιρικά ματς! Εκεί επιτρέπεται να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας ουρλιάζοντας.

 

Η απογυμνωμένη βία σοκάρει. Όταν της αφαιρέσεις τη λάμψη γίνεται εντελώς απωθητική. Ο κόσμος προτιμά να βλέπει τη βία ωραιοποιημένη.

 

Αν οι άνθρωποι μπορούν να ερωτεύονται μετά από την καταστροφή, τότε ο έρωτας είναι η πιο μεγάλη δύναμη στον κόσμο.

 

Τα έργα μου θεωρούνται καταθλιπτικά, ενώ το Blasted, μέσα από τις φρικαλεότητές του, μιλάει για την ελπίδα. Ίσως να πληρώνω τη νύφη επειδή αυτό που θέλω είναι να διαρρήξω τις νόρμες της δρματουργίας, εκείνους τους τρόπους αναπαράστασης της πραγματικότητας που συνήθως διευκολύνουν τις ετικέτες.

4 responses to “Sarah Kane I

  1. H Sarah Kane ανήκει σε μια γενιά Βρετανών καλλιτεχνών που το έργο τους χαρακτηρίζεται από ακραία προκλητική διαθέση (shock value). Ως τάση/κίνημα είναι χαρακτηριστικά βρετανικό και νομίζω ότι έχει ονομαστεί in yer face movement. Η Kane είναι από τις πιο γνωστές και σημαντικές περιπτώσεις στο θέατρο, στα εικαστικά ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους είναι ο Damien Hirst που έγινε περισσότερο γνωστός για τη σειρά έργων υπό το γενικό τίτλο Natural History όπου εκθέτει σε γυάλινο κλωβό κομμάτια κρέατος σε αποσύνθεση ή γυάλες γεμάτες φορμόλη με τεμαχισμένα ζώα (ένα από τα πιο γνωστά είναι αυτό με τίτλο The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living με έναν τεμαχισμένο καρχαρία) . Έχει ασκηθεί συχνά κριτική στο κίνημα αυτό για το κατά πόσο η προκλητική διάθεση δεν είναι απλά αυτοσκοπός.

    Από Sarah Kane έχω διαβάσει μόνο τον τελευταίο της μονόλογο «4.48 Ψύχωση». Στο έργο αυτό δεν βρήκα τη βία για την οποία τόσο κατηγορήθηκε η Kane. Όμως είναι ένα από τα πιο συγκλονιστικά κείμενα που έχω διαβάσει. Δεν είναι κείμενο για δειλούς αναγνώστες. Και σε κάθε περίπτωση στο κείμενο αυτό η προκλητικότητα δεν είναι απλά μια επιφάνεια ή μια χειρονομία εντυπωσιασμού, αλλά έχει πολύ βαθιά και -όπως δυστυχώς αποδείχθηκε- απελπισμένη προέλευση.

    Πώς όμως έγινε και την θυμήθηκες μέσα στην ακίνητη μακαριότητα του ελληνικού καλοκαιριού;

  2. @ al3xandr0s

    Σκεφτόμουν καιρό να κάνω ένα αφιέρωμα στην Kane. Απλώς τώρα βρίσκομαι στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, όπου βρίσκεται ένα μέρος των βιβλίων μου, μεταξύ των οποίων και τα δύο πρόγράμματα από παραστάσεις της Kane, το ‘Καθαροί πια’ και το ‘4.48’, που διαθέτω. Σε αυτά κυρίως στηρίζω το αφιέρωμα που κάνω, υπολογίζω περίπου τρεις ή τέσσερεις αναρτήσεις. Θα επεκταθώ σε κάποια πράγματα που αναφέρεις στα επόμενα μέρη του αφιερώματος.

  3. αγαπητέ W/Y, επέστρεψα!
    Καλώς σε -ξανά-βρήκα!
    Εντυπωσιάστηκα από το αφιέρωμα, και περιμένω να διαβάσω τα επόμενα!
    Αν και δε νομίζω ότι θα με ενθουσίαζε να παρακολουθήσω μια τέτοια παράσταση, θα το έκανα για να έχω μια προσωπική άποψη για το εν λόγο «ρεύμα» που αναφέρει ο Αλέξανδρος…

  4. @ koukos

    ξανακαλωσήρθες κούκε. καιρός ήταν. Για το αφιέρωμα, σιγά σιγά, υπομονή και για τις παραστάσεις, αν παρακολουθούσες ένα έργο, νομίζω πως μετά θα κολλούσες άσχημα!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s