Θρησκευτική ελευθερία εναντίον ελευθερίας του λόγου

(Το παρακάτω ποστ αποτελεί δημοσίευση δύο mail που ανταλλάχτηκαν ανάμεσα σε μένα και τον al3xandr0 και δημοσιεύονται μετά από την ευγενή άδεια του συντάκτη)

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Πιο πρόσφατο περιστατικό το ολλανδικό φιλμάκι Fitna. Αλλά υπάρχουν ακόμα οι μνήμες για τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ στη Δανία, οι σατανικοί στίχοι του Σαλμάν Ρουσντί, η αυτολογοκρισία της όπερας του Μονάχου (στο Μόναχο ήταν ή στο Βερολίνο;) για την παράσταση του Ιδομενέα, σειρά παρόμοιων περιπτώσεων και βέβαια η ιστορία της Ayan Hirsi Ali και της άγριας δολοφονίας του Theo van Gogh. Και αν βγάλουμε στην άκρη το Ισλάμ: ο αγγλικός νόμος του 2006 που ποινικοποιεί τη «βλασφημία» και αντίστοιχες διατάξεις στο ελληνικό σύνταγμα και τους νόμους. Το έργο του Thierry de Cordier στην έκθεση Outlook. Αυτά έτσι στα γρήγορα, ο κατάλογος θα μπορούσε να συνεχίζεται για σελίδες αν καθίσουμε λίγο και σκεφτούμε.

 

Διαβάστε το ακόλουθο άρθρο:

http://www.huffingtonpost.com/sam-harris/losing-our-spines-to-save_b_100132.html

 

Σχολιάζει ένα δραματικά αυξανόμενο φαινόμενο. Την (αυτο)λογοκρισία στο όνομα της -κακώς νοούμενης και ολωσδιόλου δήθεν- θρησκευτικής «ευαισθησίας». Το πως οι πολιτικοί στη δύση (μην ξεχνιόμαστε βάζω μέσα το σύνολο των ελληνικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή) είναι διατεθειμένοι να περιορίζουν όλο και περισσότερο ατομικές ελευθερίες τόσο βασικές και θεμελιώδεις για μια δημοκρατία όσο η ελευθερία έκφρασης και διακίνησης ιδεών.

 

Συμπληρωματικά μπορείτε να δείτε και μερικά video του Pat Condell με σχετικό περιεχόμενο:

http://www.youtube.com/watch?v=OxbYBIlT6VE&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=XUTFcgE1F7w

http://www.youtube.com/watch?v=y9dXGJ2rYdA

 

εξαιρετικά εύστοχο και ειρωνικό και το σχόλιο περί βλασφημίας στο μέσο περίπου του ακόλουθου video:

http://www.youtube.com/watch?v=I5cXWElb-GE

:::::::::::::::::::::::::::::::::::

 

Καλημέρα al3xandr3,

εξαιρετικο το μαιλ που μας έστειλες. Μια σύντομη και άσχετη διόρθωση,

το περιστατικό με τον Ιδομενέα του Μότσαρτ έγινε στη Γερμανική Όπερα του Βερολίνου.

 

Επί της ουσίας. Μέχρι τις γελοιογραφίες, πίστευα πως για την αντίδραση

των μουσουλμάνων έφταιγε η εξωτερική πολιτική της δύσης και τα πολλά

χρόνια επεμβάσεων και καταπίεσης των αραβικών χωρών από τους δυτικούς.

Μετά τις γελοιογραφίες και τους επακόλουθους θανάτους οι θέσεις μου

αλλάξανε δραματικά. Δεν δέχτηκα και δεν πρόκειται ποτέ να δεχτώ πως

άνθρωποι μπορούν να πεθάνουν εξαιτίας κάποιων σκίτσων. Αν ναι, τότε

αυτοί που σκοτώνουν έχουν σοβαρό πρόβλημα.

 

Το ζήτημα δεν τίθεται στη σωστή του βάση. Δεν πρόκειται για σεβασμό

της θρησκευτικής ελευθερίας αλλά να ξεκαθαρίσουμε ποια ελευθερία είναι

σημαντικότερη. Δεν υπάρχει λογικός άνθρωπος που να μη συμφωνήσει πως η

ελευθερία του λόγου είναι σημαντικότερη από τη θρησκευτική ελευθερία.

Χωρίς ελευθερία του λόγου δεν μπορεί να υπάρξει θρησκευτική ελευθερία.

Τελεία και παύλα.

 

Δε σκοπεύω να μπω σε κρίσεις ποιος πολιτισμός είναι ανώτερος. Δεν έχει

νόημα. Αλλά η κατάκτηση της ελευθερίας του λόγου είναι από τα μείζονα

γεγονότα όχι μόνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, αλλά της ανθρώπινης

ιστορίας και είναι ευτύχημα που αναθραφήκαμε σε αυτό το πολιτισμικό

πλαίσιο. Μπορεί να υπάρχουν πολλά άλλα πράγματα να κρίνουμε αρνητικά,

αλλά δε φαντάζομαι να υπάρχει διαφωνία στην αξία και τη σημασία του

συγκεκριμένου.

 

Δεδομένου του παραπάνου, είναι τρομερά επικίνδυνη η ευκολία με την

οποία οι εκπρόσωποι του δυτικού πολιτισμού είναι έτοιμοι να εκχωρησουν

έναν από τους θεμέλιους λίθους της πολιτισμικής κληρονομιάς τους για

να κατευνάσουν απλώς κάποιες ψυχοπαθολογικές αντιδράσεις.

 

Και θεωρώ λυπηρό πως το συγκεκριμένο ζήτημα το θίγουν περισσότερο

επιφανείς αθεϊστές, γιατί υπάρχει πιθανότητα να εκφυλιστεί η συζήτηση

σε ένα πλαίσιο ‘κοιτάξτε πόσο κακή είναι η θρησκεία’, ενώ πρόκειται

για κάτι πολύ πιο θεμελιακό. Το συγκεκριμένο ζήτημα θα έπρεπε να είχε

ξεσηκώσει ήδη τις πιο σημαντικές πνευματικές φωνές του

δυτικοευρωπαϊκής παράδοσης.

 

Πολλές ευχές

Υ/Α

::::::::::::::::::::::::::::::::::

Σημείωση: Θα πρότεινα στους αναγνώστες να διαβάσουν πρώτα το κείμενο του Harris και τα δουν τα βίντεο του Condell. Θα αποσαφηνίσουν πολλές ενδεχόμενες απορίες. 

 

 

4 responses to “Θρησκευτική ελευθερία εναντίον ελευθερίας του λόγου

  1. @ Υ/Α

    Τι σημαίνει «θρησκευτική ελευθερία»; Προφανώς η ελευθερία να έχει ο καθένας τις μεταφυσικές πεποιθήσεις που επιθυμεί και να τελεί πράξεις λατρείας στον ιδιωτικό του χώρο, στο χώρο της θρησκευτικής του κοινότητας ή σε χώρους, οι οποίοι έχουν παραχωρηθεί ειδικά για το σκοπό αυτό προς τις θρησκευτικές κοινότητες από την Πολιτεία – ή και σε δημόσιο χώρο, πάντοτε με την προϋπόθεση ότι οι εκδηλώσεις αυτές δεν θίγουν δικαιώματα άλλων. Σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να νοηθεί ως «θρησκευτική ελευθερία» μας η απαίτηση να σέβονται οι συγκοινωνοί μας τις πεποιθήσεις μας αυτές, να μην τις κοροϊδεύουν αν θέλουν και, πολύ περισσότερο, να επιδεικνύουν το σεβασμό που εμείς απαιτούμε στα θρησκευτικά τους σύμβολα, ακόμη περισσότερο δε να ζουν όπως επιβάλλουν οι δικές θρησκευτικές πεποιθήσεις. Η βλασφημία, η δημοσίευση των σκίτσων του ιδρυτή μιας θρησκείας, η δημόσια έκθεση αγαλμάτων τα οποία μια θρησκεία θεωρεί «άσεμνα», η γνωστοποίηση στο κοινό, διά των ΜΜΕ ή μέσω μιας ταινίας, συμπεριφορών στο πλαίσιο μιας οργανωμένης θρησκευτικής/ κοινωνικής μονάδας, ιδίως αν οι συμπεριφορές αυτές είναι παράνομες – όλα αυτά μπορεί να θίγουν τις πεποιθήσεις κάποιου θρησκευόμενου, δεν αποτελούν όμως σε καμμία περίπτωση προσβολή της θρησκευτικής του ελευθερίας. Έτσι, όταν μια εφημερίδα δημοσιεύει τα σκίτσα του Μωάμεθ και η Πολιτεία έρχεται να κρίνει εάν επιτρέπεται να το κάνει αυτό ή απαγορεύεται, δεν κάνει στάθμιση μεταξύ της ελευθερίας του λόγου και της θρησκευτικής ελευθερίας, γιατί απλούστατα η θρησκευτική ελευθερία δεν θίγεται. Αλλίως, οποιαδήποτε ομάδα με κάποια κοινωνική ισχύ (έστω και λόγω του αριθμού των μελών της) θα ονόμαζε οτιδήποτε θίγει τις εσωτερικές της αξίες ως προσβολή της θρησκευτικής της ελευθερίας, με αποτελέσματα καταστροφικά για την ελευθερία του λόγου. Πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα γι’ αυτό που είναι: συγκρούεται η ελευθερία του λόγου με την απαίτηση κάποιων ανθρώπων να συμπεριφέρονται οι συνάνθρωποί τους όπως οι ίδιοι κρίνουν σωστό και θρησκευτικώς θεμιτό.

  2. Ακριβώς όπως τα λέει πολύ ωραία ο Averell.

    Απλώς να επισημάνω ότι για το λόγο αυτό, η πολιτικά ορθή αριστερά δεν μιλάει τόσο για «θρησκευτική ελευθερία» όσο για «ευαισθησία».

    Άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε…

    To λέει πολύ ωραία επίσης και ο George Orwell (για να μη με κατηγορήσετε ότι βάζω στο ίδιο τσουβάλι όλους τους αριστερούς):

    If liberty means anything at all, it means the right to tell people what they do not want to hear.

    Ακριβώς αυτό είναι που χάνουν στη μετάφραση οι κάθε είδους φανατισμένοι.

    @ Wonderfully Unpredictable
    Το atheist νομίζω ότι αποδίδεται καλύτερα στα ελληνικά ως άθεος, όχι αθεϊστής.

    @ Averell
    Γράφεις: «Αλλιώς, οποιαδήποτε ομάδα με κάποια κοινωνική ισχύ (έστω και λόγω του αριθμού των μελών της) θα ονόμαζε οτιδήποτε θίγει τις εσωτερικές της αξίες ως προσβολή της θρησκευτικής της ελευθερίας, με αποτελέσματα καταστροφικά για την ελευθερία του λόγου.»

    Γιατί δεν συμβαίνει αυτό ως ένα βαθμό στην ελληνική κοινωνία τουλάχιστον; (και δεν αναφέρομαι εδώ μόνο σε θρησκευτικές πλειοψηφίες)

  3. @ Averell

    Euxaristw poly gia thn epishmansh kai thn aposafhnish twn ennoiwn. Ontws exeis dikio. O Harris sto ar8ro kapou sto ar8ro milaie gia to ‘dikaiwma ths mh prosbolhs’ -‘right not to be offended’. Auto ki an einai malakia. Tote den einai dynaton na syzhthsoume me kanenan.

    @ Al3xandr0s

    Exeis dikio gia to a8eos.

    8a xairomoun idiaitera na 8etontan epitelous kapoia pragmata stis swstes tous baseis, apekdymena opoiasdhpote ypokrisias. Elpizw auto to post na boh8hsei estw kai ligo se authn thn kate8ynsh.

    Y/A

  4. antihistamine says : I absolutely agree with this !

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s